Beoordeling van CMR-stoffen
Net als voor alle gevaarlijke stoffen moet het blootstellingsniveau aan CMR-stoffen worden bepaald. Voor de blootstellingsbeoordeling kun je de meeste kwantitatieve beoordelingsmodellen (schattingsmodellen) gebruiken, of geschikte meetmethodes in lucht of urine/bloed.
Blootstelling aan lood moet daarentegen altijd bepaald worden met metingen in de werkplekatmosfeer en controle van de loodconcentratie in het bloed van de (mogelijk) blootgestelde werknemer. Voor de overige CMR-stoffen zijn metingen niet verplicht. Lees meer over blootstelling beoordelen.
Beheersing van CMR-stoffen
Is de blootstellingsbeoordeling uitgevoerd en ligt de risicoratio (blootstellingsconcentratie gedeeld door de grenswaarde) boven 1, dan ben je als bedrijf verplicht om beheersmaatregelen te treffen volgens het STOP-principe. Dit geldt overigens voor alle gevaarlijke stoffen met een risicoratio boven 1, ongeacht CMR-classificatie.
Let op: er bestaan bewezen CM-stoffen (carcinogeen en mutageen) zonder zogenoemde drempelwaarde. Dat betekent dat ook bij blootstelling beneden de grenswaarde altijd een gezondheidsrisico bestaat, ongeacht de mate en duur van de blootstelling. Voor deze stoffen moeten altijd beheersmaatregelen volgens het STOP-principe worden genomen om de blootstelling zoveel mogelijk te verlagen.
Vervangingsplicht
Voor alle bewezen CM-stoffen (aangeduid met H340 en H350) geldt, ongeacht het blootstellingsniveau, een vervangingsplicht. Bedrijven moeten dus altijd eerst op zoek naar een alternatieve stof om de CM-stof mee te vervangen. Deze websites kunnen helpen bij het zoeken naar alternatieven:
Aanvullende registratieplicht voor bewezen CM-stoffen
- Verbruik op jaarbasis (minimum en maximum)
- Frequentie van gebruik op jaarbasis
- Soort arbeid of werkzaamheden
- Noodzaak van gebruik
- Mogelijkheden tot vervanging, en eventueel uitleg waarom de stof niet door een gezonder alternatief vervangen kan worden
- Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen
Ook verdachte CM-stoffen registreren
De aanvullende registratieplicht geldt niet voor verdachte CM-stoffen (aangeduid met H341 en H351), maar we raden aan dit wel te doen. Stoffen die nu nog niet als bewezen carcinogeen of mutageen zijn geclassificeerd, kunnen dat in de toekomst wel worden. Hoe je dit vastlegt, lees je bij register en inventarisatie.
Reprotoxische stoffen: mijn medewerkster is zwanger, wat nu?
Reprotoxische stoffen hebben een negatief effect op de vruchtbaarheid of op de ontwikkeling van het ongeboren kind (teratogeen). Voor het werken met reprotoxische stoffen gelden minder strenge regels dan voor CM-stoffen. Maar ook voor R-stoffen geldt een beoordelingsplicht en beheersing volgens STOP bij een risicoratio boven 1. Daarnaast geldt voor alle R-stoffen een registratieplicht, waarbij alleen het verbruik op jaarbasis vastgelegd hoeft te worden.
Er is wel groeiende aandacht voor reprotoxische stoffen. Richtlijn (EU) 2022/431 stelt dat er strengere registratie- en inspanningsverplichtingen komen, vergelijkbaar met de huidige verplichtingen voor CM-stoffen. Ook wordt verwacht dat het bij R-stoffen zonder veilige grenswaarde verplicht wordt om de blootstelling zoveel mogelijk te verlagen.
Actuele stand van de regels voor reprotoxische stoffen
De brontekst (2023) verwachtte invoering van de strengere regels uit richtlijn 2022/431 in 2024. Hier een actuele stand: wat er inmiddels geldt voor R-stoffen in Nederland en wat dat betekent voor registratie en maatregelen.
De SZW-lijst en de CMR-lijst
Korte uitleg wat de SZW-lijst van kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen is, hoe je hem gebruikt om stoffen in je register te controleren en waar je hem vindt.
CMR-stoffen en Chemrade
Een goed CMR-beleid begint met een up-to-date register van gevaarlijke stoffen, waarin je ook bijhoudt of je stoffen en producten CMR-geclassificeerd zijn. In de Stoffendatabase van Chemrade worden alle stoffen op de meest recente CMR-lijst bijgehouden. Abonneer je op stoffen uit de Stoffendatabase, dan is je overzicht van CMR-stoffen altijd up-to-date.
Daarnaast kun je in Chemrade de aanvullende registratieplicht van CMR-stoffen vastleggen. Met de rapportagefunctie maak je eenvoudig een uitdraai van je CMR-huishouden, beoordeling en beheersing, op een manier die de inspectie tevredenstelt.