Waarom gevaarlijke stoffen aandacht vragen
Blootstelling aan gevaarlijke stoffen is een van de belangrijkste factoren op het werk die tot de meeste gezondheidsschade leidt. Dat staat in het rapport Staat van Gezond Werk van de Nederlandse Arbeidsinspectie (2023). Vooral kankerverwekkende stoffen en stoffen die tot aandoeningen van de luchtwegen leiden spelen hierbij een grote rol.
Volgens cijfers van het RIVM, bevestigd door de minister van Werk en Participatie, overlijden jaarlijks naar schatting 3.000 mensen door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. 1 op de 6 werknemers, ruim 1 miljoen Nederlanders, komt tijdens het werk met zulke stoffen in aanraking.
De gevolgen van blootstelling worden vaak pas jaren later zichtbaar: circa 80% van de sterfgevallen betreft mensen die inmiddels met pensioen zijn. Daardoor onderschatten werkgevers en werknemers de risico's nog te vaak. Toezicht op veilig werken met gevaarlijke stoffen blijft de komende jaren een speerpunt van de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Wat zijn gevaarlijke stoffen en wat zegt de Arbowet?
Korte, heldere uitleg wat gevaarlijke stoffen zijn (ook stoffen die bij het werk vrijkomen) en welke verplichtingen de Arbowet en het Arbobesluit de werkgever opleggen. Dit is de kern van de pijlerpagina en moet de beste uitleg in de zoekresultaten worden; bronvermelding naar Arboportaal of NLA.
In vier stappen naar een werkbare aanpak
De Nederlandse Arbeidsinspectie werkt met een vierstappenplan. Zo pak je elke stap aan.
Stap 1: Register en inventarisatie
Breng in kaart welke gevaarlijke stoffen worden gebruikt binnen je organisatie, in een up-to-date productenregister met stofinformatie en (bedrijfs)grenswaarden. Leg ook de kenmerken van de werkplekken en alle activiteiten met gevaarlijke stoffen vast.
Stap 2: Blootstelling beoordelen
Op basis van de inventarisatie worden risicobeoordelingen uitgevoerd met gevalideerde rekenmodellen (Advanced Reach Tool, Stoffenmanager Exposure Model en ECETOC-TRA Worker model). Zo krijg je inzicht in waar de gezondheidsrisico's zitten.
Stap 3: Maatregelen volgens STOP
Zijn de gezondheidsrisico's vastgesteld, dan tref je beheersmaatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie van de Nederlandse Arbeidsinspectie (Arbowet) en de Europese REACH-verplichtingen.
Stap 4: Werkinstructies voor medewerkers
Met werkplekinstructiekaarten (WIK's) instrueer je medewerkers hoe zij veilig kunnen werken met gevaarlijke stoffen, specifiek afgestemd op jullie situatie. Beschikbaar via pc, mobiel, tablet of bedrijfssysteem.
Verder lezen
Veiligheidsinformatieblad (VIB)
Een belangrijke bron van informatie voor je register: zo houd je VIB's compleet en actueel.
Lees meerGrenswaarden
Aan de grenswaarde toets je of de gezondheidsrisico's voldoende beheerst zijn.
Lees meerVoorbereid op inspectie
Wat de Arbeidsinspectie wil zien als het gaat om gevaarlijke stoffen.
Lees meerGevaarlijke stoffen in de RI&E
Hoe gevaarlijke stoffen terugkomen in je risico-inventarisatie en -evaluatie.
Lees meerStoffen
Stofgroepen en stoffen die extra aandacht vragen, zoals CMR-stoffen.
Lees meer